Het (im)perfecte plaatje
Het doel van mij als beginnende fotograaf, en waarschijnlijk van iedereen die foto’s maakt: Het maken van het perfecte plaatje!
Nu ik een poosje aan het fotograferen ben, merk ik dat de betekenis van dit begrip begint te verschuiven. Waar ik eerst (als kleine fotograaf) zocht naar een foto waarbij het object scherp en in het midden van het frame was, beginnen mijn foto’s steeds meer te variëren in zowel perspectief als scherpte. Object in het midden, object bovenin, object onderin, object rechts, object links, hele foto scherp, achtergrond wazig, voorgrond wazig: heel veel mogelijkheden.
Wat mij erg aan het denken heeft gezet zijn de woorden uit het boek ‘Lees dit als je topfoto’s wilt maken’ van Henry Carroll: “Maar wees voorzichtig: er loopt een dunne scheidslijn tussen evenwicht en saaiheid. Als alles te volmaakt gespiegeld is, kan een foto wat zielloos overkomen” (p.20). Hiermee zegt de schrijver dat je op moet passen om een foto ‘te perfect’ te maken, bijvoorbeeld super symmetrisch, omdat het dan te zielloos, saai, en te gemaakt overkomt. Dus “het perfecte plaatje is niet perfect”? - gedachtes van mijzelf, 2021. Door deze woorden van Henry ben ik heel anders naar mijn foto’s gaan kijken. Als ik bijvoorbeeld een foto erg mooi vind, ga ik kijken naar de reden waarom: Is hij perfect, of maakt de imperfectie hem juist perfect? En ook als ik aan het fotograferen ben, ben ik druk bezig met het zoeken van de juiste positie van mijn camera en het onderwerp van de foto.
Ik zal mezelf verder toelichten. Zoals gezegd maakte ik eerst altijd plaatjes waarbij mijn gezochte object precies in het midden van mijn camera geplaatst werd. Precies in het midden, het liefst geen millimeter hier vanaf geweken (zover dat kan met het blote oog natuurlijk). En als het een mens of dier is moet deze ook in de camera kijken voor een mooi portret. Maar nu ik meer foto’s aan het maken ben, merk ik dat mijn voorkeur begint te verschuiven. Niet dat ik de perfect gecentreerde portretfoto’s niet meer mooi vind. Maar ik ontdek andere composities. Onderin de foto, in de hoek, de keuze is eigenlijk een reuze. “Als je je onderwerp niet wilt centreren, helpt de regel van derden je het evenwicht te bewaren” (Henry Carrol, ‘Lees dit als je topfoto’s wilt maken, p.22). De regel van derden betekent dat je je foto in drie denkbeeldige rasters verdeeld (horizontaal of verticaal), en dat je je voorwerp uitlijnt op 1 van deze drie rasters. Zoals misschien wel in veel van mijn foto’s te zien, ben ik erg fan geworden van deze methode. Ookal merk ik dat het zelden precies op een derde van een foto zit ;)
Een andere methode is het spelen met de scherpte van de gehele foto. Waar mijn foto’s vroeger geheel scherp moesten zijn, zie ik dat mijn voorkeur nu verschuift naar een scherpe voorgrond en een wazige achtergrond. Echter kan het ook zijn dat de situatie zich ervoor leent dat de voorgrond wazig moet zijn, omdat het onderwerp van de foto op de achtergrond staat. Of omdat ik juist wil dat het onderwerp wazig is. Ik merk dat ik nog erg zoekende ben in deze methode van fotograferen en de mooie foto’s met dit effect eerder het resultaat zijn van geluk dan van opzet. Desalniettemin levert het mooie variatie in mijn foto’s op.
Wat ik ook voel als een uitdaging is het maken van een mooie bijzondere foto van, met name, de lucht. Zodra je alleen een foto maakt van een mooie lucht, wordt de foto al snel saai en eentonig. Hoe mooi de lucht ook is. Een trucje welke ik mezelf aan heb geleerd, wederom met behulp van het boek van Henry Carroll (begint bijna als mijn foto-maak bijbel te voelen), is om de foto niet perfect symmetrisch te maken door er bijvoorbeeld een ander object (een tak, een vogel, een stijger) bij op te zetten, niet helemaal in het midden te fotograferen, of zorgen dat bepaalde onderwerpen niet precies in het midden vallen (denkend aan de regel van derden). Sowieso, als een foto te perfect symmetrisch en ‘gaaf’ is lijkt het, zoals eerder genoemd, al snel te gemaakt en saai. Niet het perfecte plaatje' dus.
Veel dingen om rekening mee te houden dus. En dit is nog niet alles ben ik bang…
Ik ga, met de genoemde dingen in mijn achterhoofd, in ieder geval weer verder met het maken van het perfecte plaatje. Of moet het juist het imperfecte plaatje zijn? Ach ja, het maakt ook niet uit. Als het maar een mooie foto is!